|
ในวงการปลาสวยงาม
หากจะกล่าวถึงปลาโบราณที่มีความสวยงาม
หาได้ยากและมีราคาแพงแล้ว
คงจะหนีไม่พ้นที่จะต้องกล่าวถึง
ปลาตะพัด ปลามังกร หรือ
ปลาอะโรวาน่า {Scleropages formosus
(Muller&Schlegel)}
ซึ่งเป็นปลาที่อยู่ในความนิยมตลอดกาล
ทั้งนี้เพราะความสวยงาม
หายาก
และความดึกดำบรรพ์ในตัวของมันเอง
ตลอดจนความแสนรู้และความเชื่อที่ว่าจะนำมาซึ่งโชคลาภ
ส่งผลให้มีผู้นิยมเลี้ยงปลาสวยงามหลายท่านได้พยายามเสาะแสวงหาเพื่อให้ได้ปลาชนิดนี้มาประดับบารมี
หรือเลี้ยงไว้เป็นเพื่อนคลายเหงา
ปลาตะพัดเป็นปลาที่เลี้ยงง่าย
โตเร็ว อายุยืน
และมีความคุ้นเคยกับผู้เลี้ยงเป็นอย่างดี
ปลาตะพัดจะพบได้ในแหล่งน้ำเพียงไม่กี่แห่งในโลก
และจากการศึกษาซากฟอสซิล
(Fossil) ของปลาดังกล่าว
ปรากฏว่า
ซากปลาที่ค้นพบมีอายุราว
60 ล้านปีล่วงมาแล้ว
โดยมีท่านผู้เชี่ยวชาญบางท่าน
ได้ให้การสัณนิษฐานว่าปลาในตระกูลนี้อาจเคยมีชีวิตอยู่กระจัดกระจายอยู่ทั่วไปตามแหล่งน้ำธรรมชาติทั่วโลก
แต่เนื่องจากความผันแปรทางธรรมชาติจึงทำให้ปลาเหล่านี้
ได้สูญหายไปจากซีกโลกบางส่วน
(สุรศักดิ์, 2531)
ศูนย์พัฒนาประมงน้ำจืดสุราษฎร์ธานี
ภายใต้การนำของ นายเทียนทอง
อยู่เวชวัฒนา
ผู้อำนวยการศูนย์ฯในขณะนั้นได้ตระหนักถึงความสำคัญของปลาชนิดนี้
จึงได้ใช้ความพยายามอย่างยิ่งในการรวบรวมพ่อ-แม่พันธุ์ปลาจากแหล่งน้ำธรรมชาติและแหล่งอื่นๆ
เพื่อใช้เป็นพ่อ-แม่พันธุ์ในการทดลองเพาะขยายพันธุ์
จนกระทั่งปี 2531
ก็ได้ประสบความสำเร็จในการเพาะพันธุ์ปลาตะพัดสีเงินสายพันธุ์ไทยเป็นครั้งแรก
(เทียนทองและคณะ, 2534)
โดยใช้พ่อ-แม่พันธุ์ปลาที่รวบรวมได้จากอ่างเก็บน้ำเขื่อนรัชชประภา
จังหวัดสุราษฎร์ธานี
ซึ่งความสำเร็จครั้งนั้นนับเป็นความสำเร็จครั้งยิ่งใหญ่และเป็นพื้นฐานในการเพาะขยายพันธุ์ปลาตะพัดสายพันธุ์อื่นๆในเวลาต่อมา
1.
สายพันธุ์ปลาตะพัด
ปลาตะพัด หรือปลาอะโรวาน่า
พบแพร่กระจายอยู่ทั่วโลก
โดยมีลักษณะภายนอกที่แตกต่างกันและผันแปรไปตามแหล่งที่พบ
ปลาตะพัดได้ถูกจัดอยู่ในครอบครัว
(Family) Osteoglosidae ซึ่งปลาในครอบครัวนี้สามารถแบ่งออกได้เป็น
4 สกุล (Genus) โดยทั้ง 4
สกุลนี้จะมีปลาอยู่ 7
ชนิด (Species) ฅึ่งพอจะแยกออกได้เป็น
3 กลุ่ม (สุรศักดิ์, 2531)
ดังนี้
1. กลุ่มทวีปเอเซีย
มีลักษณะสีหลายแบบได้แก่
1.1 ตะพัดสีทองมาเลย์ (Scleropages
formosus )
พบได้ในประเทศมาเลเซีย
1.2
ตะพัดสีทองอินโดนีเซีย (S.
formosus )
พบได้ในประเทศอินโดนีเซีย
1.3 ตะพัดสีแดง (S. formosus )
พบได้ในประเทศอินโดนีเซีย
1.4 ตะพัดสีเขียว
หรือสีเงินสายพันธุ์ไทย
(S. formosus )
พบได้ในประเทศไทยแถบจังหวัดสุราษฎร์ธานี
ส๖ูล และจันทบุรี
1.5 ตะพัดสีนาก (S. formosus )
พบได้ในประเทศไทย
แถบจังหวัดสตูล
2. กลุ่มทวีปอเมริกาใต้
ได้แก่
2.1 อะราไพม่า (Arapaima gigas )
พบได้ในประเทศบราซิล
โคลัมเบีย และเปรู
2.2 อะโรวาน่าเงิน (Osteoglossum
bicirrhosum )
พบได้ในประเทศบราซิลและเปรู
2.3 อะโรวาน่าดำ (O. ferrairal )
พบได้ในประเทศบราซิล
3. กลุ่มทวีปอัฟริกา
มีรายงานว่าพบเพียง 1
ชนิด คือ อะโรวาน่าอัฟริกา
(Heterotis niloticus ) พบในแถบอัฟริกากลางและตะวันตก
4. กลุ่มทวีปออสเตรเลีย
ได้แก่
4.1 อะโรวาน่าจุดออสเตรเลีย
(S. jardini )
พบบริเวณหมู่เกาะควีนแลนด์
4.2 อะโรวาน่าออสเตรเลีย (S.
leichardti )
พบบริเวณออสเตรเลียตะวันออก
แถบประเทศปาปัวนิวกินี
|
